Κυκλικές Περιηγήσεις

Κυκλικές Περιηγήσεις

Ο Γύρος Των Μαστιχοχωρίων

Πόλη της Xίου (υπάρχει επιλογή ανάμεσα σε δύο περιηγήσεις). Ενδεικτική χιλιομετρική απόσταση: Χίος-Μεστά 35 χλμ.
Γνωριμία με τα Νοτιόχωρα, τα περίφημα χωριά της μαστίχας
Μιάμιση με δύο ώρες χωρίς στάσεις.
Ομαλοί λόφοι που συνήθως καλύπτονται με σχίνους και ελαιόδεντρα και κατά διαστήματα ξεπροβάλλουν χωριά.
Σίγουρα πρέπει να σταματήσετε στα χωριά Πυργί, Ολύμποι, Μεστά. Στο Πυργί, στα Μεστά και στο Λιμένα Μεστών μπορείτε να βρείτε φαγητό μεσημέρι-βράδυ.
Από τα Αρμόλια, το χωριό με τα πήλινα και με το Κάστρο των Απολίχνων μπορείτε να πάτε προς το χωριό Καλαμωτή και στη συνέχεια στην παραλία της Κώμης. Πριν το Πυργί ο δρόμος πηγαίνει νότια προς το λιμάνι του Εμποριού με τον αρχαίο οικισμό και την παραλία Mαύρα Βόλια. Πριν φτάσετε στους Ολύμπους υπάρχει παράκαμψη που οδηγεί στο ομώνυμο σπήλαιο. Στην περιοχή υπάρχουν εκπληκτικές παραλίες. Από τη Βέσσα ο δρόμος προς τον βορρά οδηγεί στο Λιθί και στο λιμάνι του για κολύμπι και φρέσκο ψάρι.
Ο Γύρος Των Μαστιχοχωρίων

Ο Γύρος Της Αμανής

Βολισσός (Χίος-Βολισσός 40 χλμ.) ενδεικτική χιλιομετρική απόσταση: Βολισσός-Άγιο Γάλας 27 χλμ.
Γνωριμία με τη βόρεια ορεινή και γοητευτική Xίο, μια περιήγηση που αγαπούν ιδιαίτερα οι ντόπιοι
Μιάμιση ώρα περίπου χωρίς στάσεις (από τη Βολισσό).
Εναλλαγές από άγονα βουνά και περιοχές με πυκνή βλάστηση. Γραφικά χωριά σκαρφαλωμένα πάνω στα βουνά (αν τύχετε άνοιξη, τα κίτρινα σπάρτα είναι εκπληκτικά).
Στη Βολισσό, το κεφαλοχώρι με το κάστρο του, το εκπληκτικό σχολείο του και το μουσείο, πάντα θα βρείτε καλό φαγητό. Στο Άγιο Γάλας επιβάλλεται η στάση για να επισκεφθείτε το ομώνυμο σπήλαιο. Στα Κουρούνια ξαποστάσετε στη γραφική πλατεία της εκκλησίας, με το αξιόλογο μουσείο της και την υπέροχη θέα από το πάνω χωρίο στο κάτω.
Από τη Βολισσό πηγαίνουμε στην Αγία Μαρκέλλα (στο ναό και στο Αγίασμα), αλλά και στα Λιμνιά, το λιμάνι της Βολισσού, όπου μπορείτε να φάτε και να διασκεδάσετε. Tο χωριό Μελανιός ήταν το τελευταίο σημείο όπου κατέφευγαν οι κυνηγημένοι Χιώτες στις σφαγές του 1822, ζητώντας σωτηρία από τα ψαριανά καράβια. Έξω από το χωριό, στο ακρωτήριο Μέλαινα Άκρη υπάρχει μνημείο που θυμίζει τα γεγονότα. Tο τοπίο είναι υποβλητικό. Από το χωριό Ποταμιά μπορεί κανείς να επισκεφτεί το παλαιό χωριό που σήμερα βρίσκεται εγκαταλελειμμένο μέσα σε μια ρεματιά.
Ο Γύρος Της Αμανής

Ο Γύρος Της Κεντρικής Χίου

Πόλη της Xίου (Ενδεικτική χιλιομετρική απόσταση: Χίος-Σιδηρούντα 38 χλμ.)
Γνωριμία με την κεντρική Xίο, το οροπέδιο Αίπος και με δύο σπουδαία ιστορικά μνημεία του νησιού.
Πάνω από δύο ώρες, χωρίς στάσεις.
Εναλλαγές πεύκων με γυμνά βραχώδη βουνά.
Αξίζει να σταματήσετε στα Αυγώνυμα, χωριό με πολύ χαρακτηριστική αρχιτεκτονική, όπου θα βρείτε πάντα καλό φαγητό. Tο χωριό Σιδηρούντα δεσπόζει της Δυτικής Xίου και αν τύχετε ηλιοβασίλεμα θα γοητευτείτε. Aν η περιήγησή σας ξεκινήσει από Xίο προς τις Καρυές και στην επιστροφή βρεθείτε στο οροπέδιο Αίπος, πριν πλησιάσετε τα φρεσκοφυτεμένα με πεύκα σημεία της διαδρομής, σταματήστε και αγναντέψετε πώς διαγράφονται τα απέναντι Μικρασιατικά παράλια.
Σίγουρα η περιήγηση αυτή αξίζει για τις παρακάμψεις της. Μετά τις Καρυές, αφού έχετε ανεβεί το βουνό, στρίψετε αριστερά για τη Νέα Μονή. Προσέξτε μόνο τις ώρες. Tο μοναστήρι 1 μ.μ.-4 μ.μ. είναι κλειστό. Από τα Αυγώνυμα, μία παράκαμψη δεξιά οδηγεί στον Ανάβατο, το «Μυστρά του Αιγαίου». Από την Κατάβαση μπορείτε να κατευθυνθείτε βόρεια για να επισκεφθείτε τη Μονή Μουνδών.
Ο Γύρος Της Κεντρικής Χίου

Ο Γύρος Του Πελινναίου

Καρδάμυλα (Χίος-Καρδάμυλα 28 χλμ.)
: Γνωριμία με τη βορειοανατολική Χίο, όπου δεσπόζει το ψηλότερο βουνό του νησιού, το Πελινναίο.
Χωρίς στάσεις, δυόμιση ώρες.
Ορεινό με πυκνή βλάστηση, μόνο στο βόρειο τμήμα της διαδρομής.
Σίγουρα η αφετηρία, τα “ναυτικά” Καρδάμυλα, αξίζουν την προσοχή σας. Τόσο το πάνω χωριό, όσο και το λιμάνι, το Μάρμαρο, μέσα στον ομώνυμο κόλπο
είναι κατάλληλα για καφέ, φαγητό και περίπατο. Στα Καμπιά μπορείτε να επισκεφθείτε το κάστρο, ενώ στις Κηπουριές θα βρείτε εξαιρετικό φαγητό. Σίγουρα πρέπει να σταματήσετε στο Πιτυός, όπου λέγεται πως σταμάτησε και ο Όμηρος πηγαίνοντας απ’ το Βροντάδο στη Βολισσό. Στο Πιτυός θα βρείτε πραγματικά σπιτικό φαγητό
και μπορείτε να επισκεφθείτε τον Πύργο που πρόσφατα αποκαταστάθηκε.
Μετά τα Καρδάμυλα (αν η περιήγησή σας αρχίζει από τα βόρεια), οι παραλίες του Ναγού και του Γιόσωνα είναι ιδανικές για κολύμπι, όπως και η παραλία των Καμπιών. Από τα ∆ιευχά, σε πολύ μικρή απόσταση, βρίσκεται η ονομαστή Μονή Μουνδών
Ο Γύρος Του Πελινναίου

Χαρείτε Παραλίες Στη Δυτική Και Βόρεια Χίο

Χαρείτε Παραλίες Στη Δυτική Και Βόρεια Χίο

Χαρείτε μαγευτικές παραλίες στη δυτική Χίο

Τραχήλι Βρίσκεται στη δυτική πλευρά της Xίου. Είναι μια υπέροχη παραλία. Απομονωμένη και μοναχική συγκεντρώνει πάντα «πιστούς» της ηρεμίας και της ησυχίας.
Ελίντα Παραλία στη δυτική Xίο. Για όσους προτιμούν το κολύμπι μακριά από τουριστικές εγκαταστάσεις.
Αγία Μαρκέλλα Βρίσκεται κοντά στη Βολισσό η μεγάλη και υπέροχη παραλία, μπροστά από το μοναστήρι της Αγίας Μαρκέλλας. H παραλία είναι γνωστή για τα καθαρά και κρύα νερά της.
Λιμνιά Γραφικό λιμανάκι κοντά στη Bολισσό, που μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των επισκεπτών (φαγητό, διασκέδαση). Βρίσκεται κοντά σε ιδανικές παραλίες για κολύμπι όπως τα Μαγεμένα, τα Λευκάθια, τα Λαμψά, η Λήμνος.
Μάναγρος Στην περιοχή της Βολισσού η μεγαλειώδης και ατελείωτη παραλία του Μάναγρου, εκεί που χύνεται ο μεγαλύτερος ποταμός της βόρειας Xίου, ο Μαλαγγιώτης.

Χαρείτε μαγευτικές παραλίες στη βόρεια Χίο

Ναγός Kοντά στα Καρδάμυλα, η υπέροχη παραλία του Ναγού στρωμένη με λεπτά στρογγυλά βοτσαλάκια προσφέρεται για κολύμπι και φαγητό στα γραφικά ταβερνάκια της.
Παραλία Των Γλάρων Βρίσκεται βόρεια από το Βροντάδο. Είναι φανερό πού οφείλει το όνομά της. Τελευταία, συγκεντρώνει την προτίμηση των νέων καθώς συχνά τα βράδια μετατρέπεται σε μια party παραλία.
Όρμος του Λω Βρίσκεται στο Βροντάδο. Είναι μια ελεγχόμενη παραλία με εγκαταστάσεις οργανωμένης πλαζ με καμπίνες και αναψυκτήριο. H είσοδος είναι ελεύθερη αλλά το κοινό επιβαρύνεται (αν θέλει) με την ενοικίαση ξαπλώστρας ή πολυθρόνας. H παραλία έχει ψιλό βότσαλο. Στην περιοχή υπάρχουν εστιατόρια για φαγητό.
Δασκαλόπετρα Στην περιοχή του Βροντάδου η παραλία της ∆ασκαλόπετρας, περιοχή που συνδέεται με τον Όμηρο, και προσφέρει πολλές ευκολίες στους επισκέπτες. Έχει εστιατόρια για φαγητό, χώρους ξεκούρασης και απασχόλησης για παιδιά και βοτσαλωτή παραλία δίπλα στην πεντακάθαρη θάλασσα.

Γνωρίστε Τη Μεσαιωνική Χίο

Γνωρίστε Τη Μεσαιωνική Χίο

Τα Μεσαιωνικά Χωριά

Μεσαιωνικά Χωριά

Μεσαιωνικά Χωριά-1

Τα μεσαιωνικά χωριά της Χίου, που βρίσκονται στο νότιο τμήμα της, εκεί όπου παράγεται η μαστίχα, έχουν ένα ιδιότυπο φρουριακό αρχιτεκτονικό ρυθμό που δημιουργήθηκε ως ανάγκη να προφυλαχθούν από τις συχνές πειρατικές επιδρομές της εποχής, για να προστατέψουν το πολύτιμο προϊόν της μαστίχας, αλλά και για να ελέγχουν οι κατακτητές τις πιθανές εξεγέρσεις του πληθυσμού. Κάθε χωριό αναπτυσσόταν γύρω από έναν κεντρικό τετράγωνο πύργο με τους εξωτερικούς τοίχους των κατοικιών ενωμένους και χωρίς ανοίγματα, να σχηματίζουν ένα μεγάλο φρούριο με μία μόνο πύλη που έκλεινε κάθε βράδυ. Το εξωτερικό αυτό τείχος είχε μεγάλο πάχος και κατά τμήματα ήταν ενισχυμένο με μικρότερους πύργους, τους “πυργόπουλους”. Η Βέσσα, τα Αρμόλια, η Καλαμωτή και η Ελάτα είναι τέτοιου είδους καστροχώρια, αλλά τα πιο διατηρημένα είναι τα Μεστά, οι Ολύμποι και το Πυργί, λόγω του ότι ήταν έξω από σεισμογόνο ζώνη. Κάθε ένα από αυτά, κατοικημένα και επισκέψιμα, αποτελούν ένα είδος μουσείου που επιβάλλεται να επισκεφτεί όποιος έρχεται στη Χίο. Τα Μεστά, από τα πιο οργανωμένα τουριστικά χωριά, έχουν δύο ενδιαφέρουσες εκκλησίες. Του παλαιού Ταξιάρχη, με ένα εξαιρετικό ξυλόγλυπτο τέμπλο του 19ου αι. και του νέου Ταξιάρχη, μία από τις μεγαλύτερες εκκλησίες στην Ελλάδα, που πήρε τη θέση του κεντρικού πύργου. Από τα Καστροχώρια, ίσως το καλύτερα σωζόμενο χωρίς πολλές παρεμβάσεις, είναι οι Ολύμποι, με την πύλη, που σώζεται σήμερα σε αρκετά καλή κατάσταση, τον κεντρικό πύργο, το Παρθεναγωγείο και αξιόλογες εκκλησίες. Ίσως, το εντυπωσιακότερο απ’ όλα να είναι το Πυργί, με τις περίφημες ξυστές διακοσμήσεις στις προσόψεις των σπιτιών. Μοναδικό δείγμα αυτό στον Ελλαδικό χώρο, δίνει ένα ξεχωριστό ύφος στο χωριό και συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών. Σημαντικά μνημεία είναι η βυζαντινή εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, καθώς και οι άλλες εκκλησίες του χωριού. Ένα από τα πιο ζωντανά πανηγύρια γίνεται το καλοκαίρι, τον ∆εκαπενταύγουστο στην πλατεία του χωριού .

Ανάβατος

Ανάβατος

Απλοί ορθογώνιοι όγκοι στην κορυφή ενός βράχου, στο ίδιο χρώμα με αυτόν, έτσι ώστε αυτός ο εγκαταλελειμμένος οικισμός να μην ξεχωρίζει από το περιβάλλον του, είναι η πρώτη εντύπωση που δίνει ο Ανάβατος. Όπως υποδηλώνει το όνομά του, ήταν ένα αμυντικό οχυρό δύσκολα προσβάσιμο. Γραπτές ιστορικές πηγές για να οδηγήσουν με ασφάλεια στη χρονολογία ίδρυσής του δεν υπάρχουν. Υπολογίζεται ότι η αρχική οχυρωμένη εγκατάσταση σχετίζεται με τη βυζαντινή εποχή και αργότερα με τη Γενουατοκρατία (1346-1566). Αρχικά, ένα μικρό φρούριο κτίσθηκε εδώ για λόγους άμυνας και κατόπτευσης των δυτικών ακτών γύρω από τον κεντρικό πύργο, που αργότερα μετασκευάσθηκε στην εκκλησία των Tαξιαρχών. Από εδώ φαίνονταν οι κοντινές ακτές και εστέλλοντο τα κωδικοποιημένα μηνύματα μέσω ενός δικτύου πύργων και βιγλών. Για αιώνες εθεωρείτο ως το πιο ασφαλές μέρος, αφού κατέφευγαν εκεί άνθρωποι απ’ όλη τη Χίο για να προστατευτούν, ώσπου έγινε ο χιώτικος “Ζάλογγος” για να ξεφύγουν από τη μανία των Τούρκων, οι οποίοι τελικά
κατάφεραν ν’ ανέβουν εκεί το 1822. Ο οικισμός έξω από το κάστρο αναπτύχθηκε μετά το 18ο αι., ενώ το νεότερο τμήμα του, που κατοικείται σήμερα στη ρίζα του βράχου, δημιουργήθηκε τους δύο τελευταίους αιώνες. Ο Ανάβατος, λόγω της μορφής και της βυζαντινής του προέλευσης, χαρακτηρίζεται ως ο “Μυστράς του Αιγαίου”.

Κάμπος

Κάμπος 1

ΚάμποςΠεριοχή νότια από την πόλη της Χίου, γεμάτη με περιβόλια εσπεριδοειδών και αρχοντικά σπίτια, δείγματα μοναδικής αρχιτεκτονικής μορφής. Η περιοχή μορφοποιήθηκε έτσι κατά την εποχή της Γενουατοκρατίας στη Χίο (1346-1566) που η καλλιέργεια του μεταξιού έφτασε στη Μεσόγειο. Μετά την καλλιέργεια του μεταξιού και για ένα χρονικό διάστημα συγχρόνως μ’ αυτήν, αναπτύχθηκαν τα περιβόλια. Η Χίος έγινε από τους πρώτους “καλλιεργητές”. Τα περιβόλια, για να προστατευτούν από τους ανέμους, τον παγετό, τη σκόνη του δρόμου και τα αδιάκριτα βλέμματα περιτριγυρίστηκαν από πανύψηλους τοίχους, ενώ για την άρδευση χρησιμοποιούσαν τα περίφημα μαγγανοπήγαδα, που ανέβαζαν νερό στην επιφάνεια από βαθιά πηγάδια. Όλο αυτό ήταν ένα συγκρότημα μαζί με τα παράσπιτα των καλλιεργητών και τα αρχοντικά των γαιοκτημόνων και ισχυρών οικογενειών, όπως οι Ιουστινιάνι, μελών της εμπορικής αριστοκρατίας, που ουσιαστικά διοικούσε το νησί για αιώνες. Η εξαγωγή των εσπεριδοειδών (πορτοκάλια, νεράντζια, μανταρίνια, λεμόνια, κίτρα, περγαμόντα), εκτός από τη μαστίχα, το μετάξι και άλλα είδη πολυτελείας, ήταν ένας από τους παράγοντες της μεγάλης ακμής και ανάπτυξης του νησιού κατά το 17ο, 18ο και 19ο αι. Κτίσματα με δυτικές επιρροές, κτισμένα με τη ντόπια δίχρωμη πέτρα, κομψές εκκλησίες και μπαρόκ καμπαναριά, δίπλα σε οθωμανικές βρύσες. Τα Καμπούσικα αρχοντικά, που σώζονται μέχρι σήμερα, κάνουν την περιοχή ένα “ανοιχτό μουσείο”, που κηρύχθηκε ως τόπος ιστορικός και φυσικού κάλλους με το Προεδρικό Διάταγμα.

Άγιος Βασίλειος Των Πετροκόκκινων

Άγιος Βασίλειος Των Πετροκόκκινων

Είναι ο ναός που τα ερείπια του βρίσκονται στο Δημοτικό Κήπο, χαμηλότερα από το σημερινό επίπεδο της πόλης. Ανήκε στην παλιά μεγάλη οικογένεια των Πετροκόκκινων, όπου και υπήρχε και το «οικογενειακό ταφείο», που σήμερα είναι άδειο, ανοιχτό και εντυπωσιάζει. Κτίστηκε το 15ο αι. και είναι τρίκλιτη βασιλική που μαρτυρεί αναγεννησιακή αρχιτεκτονική μορφολογία. Στο χώρο του ναού λειτούργησε το πρώτο σχολείο ελληνικών γραμμάτων κατά το 16ο αι. Υποδείχθηκε ως ο ωραιότερος ναός του νησιού από τους Χιώτες της εποχής και ανακηρύχθηκε Μητροπολιτικός.

Περπατήστε Στα Κάστρα Της Χίου

Περπατήστε Στα Κάστρα Της Χίου

Το Κάστρο Της Πόλης

Το Κάστρο της πόλης

Το Κάστρο της πόλης-1

Το Κάστρο της πόλης έχει δύο χαρακτηριστικά που το κάνουν μοναδικό: είναι ενάλιο και κατοικημένο. Εκτείνεται βόρεια του λιμανιού της Χίου. Στη μεσαιωνική και νεότερη ιστορία της Χίου έπαιξε σπουδαίο ρόλο, ως κέντρο πολιτικής και στρατιωτικής ζωής. Ο αρχικός πυρήνας του, που είναι βυζαντινός (9ος-10ος αι.), ενσωματώθηκε στο μεταγενέστερο γενουατικό φρούριο, μέσα στο οποίο υπήρχε το Διοικητικό Κέντρο. Ήταν η έδρα της Διοίκησης του Καστελάνου και του Λατίνου επισκόπου σύμφωνα με νοταριακά έγγραφα. Αταύτιστες μέχρι τώρα παραμένουν οι θέσεις εκκλησιών και αρχοντικών του Κάστρου που προκαλούσαν το θαυμασμό των περιηγητών. Η μνημειώδης πύλη Porta Maggiore, μια μεγάλη επιγραφή με το όνομα του δόγη Silvestro Valerio, που δύσκολα διακρίνεται σήμερα, δηλώνουν την προσπάθεια των Βενετών για μετασκευή της πύλης (1694). Οι οικοδομικές φάσεις των εκάστοτε κατακτητών (14ος-18ος αι.), οι βομβαρδισμοί (1828), οι σεισμοί (1881) και η κατασκευή της προκυμαίας (αρχές του 20ού αι.) αλλοίωσαν τη μορφή του. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας κατοικήθηκε αποκλειστικά από Τούρκους και Εβραίους και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή από πρόσφυγες. Στο εσωτερικό του υπάρχουν πολλά μνημεία, η Κρύα Βρύση, ημιυπόγεια δεξαμενή, το Παλατάκι του Ιουστινάνι (15ος αι., πιθανόν γενουατικό φρουραρχείο), η Σκοτεινή Φυλακή (όπου οι Τούρκοι κρατούσαν αιχμάλωτους 70 προύχοντες και το Μητροπολίτη Πλάτωνα πριν τους απαγχονίσουν το 1822), το τούρκικο νεκροταφείο (με τον τάφο του Καρά-Αλή, αρχηγού του τουρκικού στόλου που σκοτώθηκε με την ανατίναξη της ναυαρχίδας από τον Κωνσταντίνο Κανάρη το 1822) τουρκικά λουτρά, το τέμενος Μπαϊρακλή Τζαμί, ο ναός του Αγίου Γεωργίου κ.ά.

Το Κάστρο Των Απολίχνων

Το Κάστρο Των Απολίχνων

Βρίσκεται στα Αρμόλια πάνω σε λόφο και χτίστηκε το 1440 από το Γενουάτη Νικόλαο, Μπάνκα Ιουστινιάνι, σύμφωνα με υπέρθυρη λατινική επιγραφή. Περιβάλλεται από διπλά τείχη, έχει 62 δωμάτια, μία δεξαμενή για τη συγκέντρωση των νερών της βροχής για τους έγκλειστους και, εκτός από τον ισχυρό πύργο, άλλους μικρότερους αμυντικούς. Με το κάστρο συνδέονταν οι βίγλες των ακτών της περιοχής, από την Κώμη μέχρι τη θάλασσα του Λιθίου. Συγκέντρωνε το ενδιαφέρον των περιηγητών και οι πιο σημαντικοί που το επισκέφθηκαν, ήταν ο Thevenot (1656), o Piacenza (1688) και ο Cornelli (1696). Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, γύρω από αυτό το κάστρο πλάστηκαν πολλοί μύθοι.
Το Κάστρο Των Απολίχνων-1
Εκτός από τα κάστρα στις διάφορες περιοχές της Χίου συναντάμε και πύργους, όπως ο πύργος των ∆οτιών στο Πυργί, της Γριάς στα Καρδάμυλα, του Πυτιούς, στα Κοίλα, ο Καμμένος πύργος στην πόλη, ο Γοτθικός στην περιοχή «Λίμνης», οι πύργοι στον Κάμπο και στα Καμπόχωρα. Πολλά απ’ αυτά τα κτίσματα υποδηλώνουν ένα γενικότερο αμυντικό κι οχυρωματικό σχεδιασμό που υπήρχε κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους στο νησί.

Το Κάστρο Της Βολισσού

Το Κάστρο Της Βολισσού

Η Βολισσός, ως το κυριότερο οχυρό της βόρειας Χίου, αποτελούσε ισχυρή αμυντική περιοχή, που περιελάμβανε όλο το βορειοδυτικό τμήμα του νησιού, την Αμανή και τα χωριά της, που ανάλογα με τον πληθυσμό και τη θέση τους υπήρχαν τείχη, οχυρά, πύργοι, βίγλες και πυργόπουλα. Έχει τραπεζοειδές σχήμα και είναι αρκετά καλά διατηρημένο. Για τη βυζαντινή του καταγωγή κάνει μνεία η Άννα Κομνηνη στην Αλεξιάδα της.

Το Κάστρο Των Καμπιών Ή Της Ωριάς

Το Κάστρο Των Καμπιών Ή Της Ωριάς

Το Κάστρο των Καμπιών βρίσκεται πάνω από το ομώνυμο χωριό, στην κορυφή υπερυψωμένου βράχου, όπου υπάρχει το εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής. Είναι της Βυζαντινής εποχής και η σημερινή του κατάσταση φανερώνει ότι εγκαταλείφτηκε από νωρίς, όταν έχασε πια για την περιοχή τον αμυντικό του χαρακτήρα.

Οι Βίγλες

Οι Βίγλες

Την οχυρωματική άμυνα του νησιού συμπλήρωναν οι βίγλες. Συνήθως ήταν χτισμένες κοντά στη θάλασσα για να ελέγχουν τα παράλια λόγω επιδρομών. Η επικοινωνία ανάμεσα στις βίγλες γινόταν με το άναμμα φωτιάς ή την ανύψωση καπνού και έτσι μετά δινόταν ένα μήνυμα από τη μία βίγλα στη άλλη (αρχαίες φρυκτωρίες). Τέτοιες βίγλες-πύργοι σώζονται κυρίως στη νότια Χίο, όπου οι ακτές προσφέρονταν περισσότερο για αποβάσεις. Πολύ καλά διατηρημένος είναι ο Πύργος του Παχή στη Σιδηρούντα, στην Ελίντα, στα Μεστά, αλλά και ο ημικυκλικός Πύργος του Κουλά μέσα στο κάστρο της Χίου, κοντά στο λιμάνι.

Πύργος Πιτυούς

Πύργος Πιτυούς

Πάνω στη μόνη φυσική δίοδο που ενώνει την ορεινή ΒΑ Xίο με την Β∆, κτίστηκε στις αρχές του 14ου αι. ο Πύργος του Πυτιούς για στρατιωτικούς λόγους. O Πύργος έχει ακανόνιστο δεκαεξάπλευρο σχήμα και εσωτερικά χωρίζεται σε τρία επίπεδα. Διέθετε αποθήκες και στέρνα. Μετά τη Γενουατοκρατία έπαψε να χρησιμοποιείται. Ξαναχρησιμοποιήθηκε για τελευταία φορά το 1912 στην απελευθέρωση της Xίου, όταν τον είχε κάνει αρχηγείο ο τελευταίος Τούρκος Στρατιωτικός διοικητής του νησιού. Σήμερα ο Πύργος έχει αναδειχθεί αρχαιολογικά και είναι επισκέψιμος.

Γνωρίστε Τη Βυζαντινή Χίο

Γνωρίστε Τη Βυζαντινή Χίο

Νέα Μονή

Νέα Μονή

H Νέα Μονή κτίστηκε στο κέντρο ακριβώς του νησιού, στο Προβάτειο Όρος, στα μέσα του 11ου αιώνα. Η ανέγερσή της ήταν η τήρηση της υπόσχεσης του Kωνσταντίνου Θ ́ Mονομάχου για γενναιόδωρη ευεργεσία του μοναστηριού στους μοναχούς Νικήτα, Ιωάννη και Ιωσήφ, που προφήτεψαν τη βασιλεία του, όταν ήταν εξόριστος στη Μυτιλήνη και οι οποίοι βρήκαν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας σ’ εκείνο το σημείο στο Προβάτειο Όρος. Η Μονή γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη καθώς εκεί και στις γύρω περιοχές λειτουργούσαν «συντεχνίες». Ήταν ένα από τα σημαντικότερα «αντιγραφικά κέντρα» που βοήθησαν στη διάσωση αρχαίων κειμένων σε συνεργασία με μοναστήρια των γύρω νησιών και περιοχών. Είναι το σπουδαιότερο μεσαιωνικό μνημείο του νησιού και αποτελεί ένα από τα πιο λαμπρά σωζόμενα δείγματα της Βυζαντινής αρχιτεκτονικής και ζωγραφικής, με εξαίρετα ψηφιδωτά. Σε εξέλιξη βρίσκονται οι τελευταίες εργασίες συντήρησης και ανάδειξης του μοναδικού αυτού μνημείου, που ανακηρύχθηκε από την UNESCO μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Μονή Μουνδών

Μονή Μουνδών

Η Μονή Μουνδών στα Διευχά είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη τον Προδρόμο. Το καθολικό, τα παρεκκλήσια, τα κελιά και το θολοσκέπαστο πρόπυλο της εισόδου αποτελούν το υπάρχον κτιριακό της συγκρότημα. Η γνωστή ιστορία της αρχίζει το 1574. Εκεί μόνασαν επιφανείς Χιώτες που ενδιαφέρθηκαν για την αγιογράφηση της, καθότι άκμασε ως σπουδαίο θρησκευτικό ίδρυμα στα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας. Από Κώδικες του μοναστηριού πληροφορούμαστε δύο απόπειρες αγιογραφίας, το 1622 και το 1730. Μία τρίτη, τελευταία (1849) και σπουδαιότερη με εκπληκτικές λαϊκότροπες εικονογραφήσεις σώζεται μέχρι σήμερα.

Άγιοι Απόστολοι

Άγιοι Απόστολοι

Είναι βυζαντινός ναός, αντίγραφο του καθολικού της Νέας Μονής με πλούσιο κεραμικό διάκοσμο εξωτερικά. Χρονολογείται στα μέσα του 14ου αιώνα. Oι τοιχογραφίες στο εσωτερικό (1665) είναι του Αντώνιου Δεμέστιχου Κυνηγού του Kρητός.

Άγιος Ισίδωρος

Άγιος Ισίδωρος

Παλαιοχριστιανικός ναός στην πόλη της Xίου, προς τιμή του Αγίου Ισιδώρου που μαρτύρησε στη Xίο το 250 μ.Χ. Αναφέρεται από όλους σχεδόν τους ταξιδιώτες και περιηγητές που επισκέφθηκαν το νησί. Έχει περάσει από 4 φάσεις οικοδόμησης. H αρχική μορφή του ναού ήταν τρίκλιτη βασιλική και η τελευταία σταυροειδής με τρούλο. Σώζονται ψηφιδωτά τμήματα δαπέδου και μαρμάρινα τμήματα οικοδόμησης που βρίσκονται στο Βυζαντινό Μουσείο.

Παναγία Κρήνα

Παναγία Κρήνα

H Παναγία η Kρήνα, κοντά στο χωριό Βαβύλοι, 8 χλμ. νότια της πόλης της Xίου είναι ένα σημαντικό βυζαντινό μνημείο του 12ου αι. Αρχιτεκτονικά μοιάζει με τη Νέα Μονή και ανήκει στον λεγόμενο νησιωτικό οκταγωνικό τύπο. H τεχνική της τοιχοδομίας δίνει στο μνημείο μια ξεχωριστή γοητεία. Εξαίρετες τοιχογραφίες διαφόρων εποχών κοσμούν το ναό, ενώ μερικές έχουν μεταφερθεί στο Βυζαντινό Μουσείο .

Παναγία Σικελιά

Παναγία Σικελιά

Η Παναγία η Σικελιά, καθολικό μοναστηριού, βρίσκεται έξω από το χωριό Διδύμες. Είναι μια μονόκλιτη καμαροσκέπαστη βασιλική με τρούλο και χρονολογείται στο 12ο ή 13ο αιώνα. Είναι εντυπωσιακή η αρχιτεκτονική της και το ξυλόγλυπτο τέμπλο της.

Βυζαντινό Βαπτιστήρι

Βυζαντινό βαπτιστήρι

Νοτιοδυτικά του λιμανιού στον Εμπορειό αποκαλύφθηκε παλαιοχριστιανική βασιλική με κυκλικό βαπτιστήρι με σταυρόσχημη κολυμπήθρα στο κέντρο και μαρμάρινη επένδυση. Tο βαπτιστήρι είναι το μόνο τμήμα από τα παλαιοχριστιανικά ίχνη, που μπορεί να δει σήμερα ο επισκέπτης.

Γνωρίστε Την Αρχαία Χίο

Αρχαία Χίος

Η αρχαία ιστορία της Χίου ξεδιπλώνεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο, όπου έχουν συγκεντρωθεί όλα τα ευρήματα του νησιού.

Δασκαλόπετρα

Δασκαλόπετρα

Tο μόνο υπέργειο μνημείο που διατηρήθηκε στο νησί από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, ήταν πάντοτε ορατό και σημείο αναφοράς σε κάθε επισκέπτη. Βρίσκεται στο Βροντάδο, 6 χλμ. από την πόλη της Xίου και είναι ένας βράχος που κατά τους αρχαίους χρόνους αποτελούσε υπαίθριο ιερό της θεάς Κυβέλης. Στην κύρια ανατολική πλευρά του μνημείου διακρίνεται ανάγλυφη ακέφαλη μορφή καθισμένη σε θρόνο. Σε κάθε μία από τις τρεις άλλες πλευρές εικονίζεται ένα λιοντάρι, από το οποίο ξεχωρίζουν ελάχιστα μέρη. H παράδοση έχει συνδέσει το μνημείο με το Σχολείο του Ομήρου, όπου στο κέντρο καθόταν ο ποιητής-δάσκαλος και δίδασκε τους μαθητές του. Πολλοί περιηγητές και λόγιοι το επισκέπτονταν αναζητώντας τις μνήμες του μεγάλου ποιητή.

Άγιο Γάλας

Άγιο Γάλας

Χωριό στο B∆ άκρο της Xίου, που διαθέτει ένα από τα μοναδικά στον ελληνικό χώρο σπήλαια, με σύμπλεγμα τριών τουλάχιστον σπηλαίων. Στο σπήλαιο, που είναι επισκέψιμο, εγκαταστάθηκαν άνθρωποι από την πρώιμη Νεολιθική εποχή (6000-5000 π.X.) και έζησαν εκεί περίπου μέχρι το 2700 π.X. Tα ευρήματα από το σπήλαιο (αγγεία, εργαλεία, θαλασσινά όστρεα, κόκαλα αιγοπροβάτων κ.ά. των Νεολιθικών χρόνων) που ανήκουν σε δύο διαφορετικές εποχές υπάρχουν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Xίου. Χρησιμοποιήθηκε και ως ιερό στα Αρχαία και τα Χριστιανικά χρόνια. Στην είσοδο του σπηλαίου, όπου υποστηρίζεται ότι στάζει “Άγιο Γάλα”, υπάρχει εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγιά την Αγιογαλούσαινα.

Αίπος

Αίπος

Όρος στο Βροντάδo, με υψόμετρο 643 μ. Στοιχεία ανθρώπινης εγκατάστασης υπάρχουν από τα ύστερα κλασικά και τα ρωμαϊκά χρόνια στην περιοχή Ρημόκαστρο. Ευρήματα και κατασκευές, όπως σπασμένα κεραμίδια, αγγεία, ειδώλια, πλατώματα, τοίχοι από αγροικίες, πηγάδια, σωροί από πέτρες και άλλα οικοδομήματα μαρτυρούν ότι η περιοχή “ανήκε” σε γεωργούς και κτηνοτρόφους των γύρω
αγροκτημάτων. Οι αγροικίες πιθανόν να συνδέονται και με την αποστασία των δούλων και την εγκατάστασή τους «εις τα όρη»

Εμπορειός

Εμπορειός

Είναι ο σημαντικότερος αρχαιολογικός χώρος της Χίου και ερευνήθηκε με συστηματικές αρχαιολογικές έρευνες. Κατοικήθηκε από τα πρώιμα Νεολιθικά χρόνια και γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη. Τα προϊστορικά ευρήματα και αυτά από το ιερό του λιμανιού δεν είναι ορατά. Έχει όμως αναδειχθεί με πρόσφατες εργασίες ο οικισμός των ιστορικών χρόνων που βρίσκεται στο λόφο του προφήτη Ηλία, βόρεια του λιμανιού του Εμπορειού. Περιλαμβάνει οχυρωμένη ακρόπολη, ναό Αθηνάς με 3 βωμούς, μέγαρο (πιθανή κατοικία του άρχοντα) και έξω από την ακρόπολη, στην πλαγιά του λόφου, οικισμό με περισσότερα από 50 σπίτια. Tα κινητά ευρήματα βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο.

Φανά

Φανά

Τόπος λατρείας που άρχισε από τη Μέση Εποχή του Χαλκού και συνεχίστηκε με τις λαμπρές φάσεις των ιστορικών χρόνων και ιδιαίτερα της Αρχαϊκής εποχής. Εκεί υπήρχε το περίφημο ιερό του Φαναίου Απόλλωνα, από το οποίο σώζονται ελάχιστα λείψανα. Ονομάστηκε «Φανά» γιατί, σύμφωνα με την παράδοση από εκεί φάνηκε η ∆ήλος στη Λητώ. Tα ευρήματα, που βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Xίου, αγγεία, ειδώλια, νομίσματα, κοσμήματα, μία σειρά αιγυπτιακών σκαραβαίων και αγαλματίδια
από φαγεντιανή, δείχνουν τον πλούτο και την ακτινοβολία του ιερού. Tο οικοδομικό υλικό του αρχαίου ναού χρησιμοποιήθηκε στις μεταγενέστερες χριστιανικές εκκλησίες που κτίστηκαν πάνω του, καθώς μετατράπηκε σε χριστιανικό κέντρο από τα Πρωτοβυζαντινά χρόνια ή διασκορπίστηκαν σε μακρινές απ’ αυτόν αποστάσεις.

Ψαρά

Ψαρά

Από αναφορές του Ομήρου, που ονομάζει το νησί Ψυρίη και τα ανασκαφικά ευρήματα, συμπεραίνουμε ότι ήταν γνωστό από πολύ πρώιμες εποχές και χάρη στη θέση του (στο κέντρο του Αιγαίου) θα πρέπει να έπαιζε σημαντικό ρόλο στο εμπόριο. Στη θέση Αρχοντίκι στις δυτικές ακτές του νησιού υπήρχε Μυκηναϊκός οικισμός και νεκροταφείο των μέσων της 2ης π.X. χιλιετίας που καλύπτει έκταση περίπου 100 μέτρων κατά μήκος της θάλασσας και τμήμα του βρίσκεται κάτω από το νερό. Oι τάφοι περιείχαν πλούσια κτερίσματα, αγγεία, εργαλεία, περιδέραια και άλλα κοσμήματα, που φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο.

Μιλήτενε Χιώτικα

chios mavra volia

Τρεις πραματευτάδες Χιώτες, παρουσιαστήκανε στον Όθωνα το βασιλέα. Αφού είπανε το ’να και τ’ άλλο…, ο βασιλέας που μόνη γλώσσα του είχε να μιλεί τις ελληνικούρες, που είχε πρωτομάθει από το Φίλιππο Ιωάννου, γυρίζει στον έναν από τους τρεις Χιώτες… και ρωτάει: «Πώς προχωρεί το εμπόριον;» «Κεσάτια, Μεγαλειότατε» λέει ο Χιώτης. O Όθωνας απορεί. Πρώτη φορά ακούει αυτή τη λέξη. Κοιτάζει αυτόν που μίλησε στα μάτια και ξαναρωτάει: «Tι σημαίνει η λέξη «κεσάτια»; O Χιώτης απορεί κι αυτός, μα ο άλλος Χιώτης, πιο έξυπνος, πετιέται κι απαντάει: «∆εν έχει νταραβέρι, Μεγαλειότατε»… O βασιλέας, με την ίδια πάντα σοβαρότη του, γυρίζει και σ’ αυτόν: «Και η λέξις νταραβέρι τι σημαίνει;» Mα ώσπου ν’ απαντήσει ο δεύτερος, ο τρίτος Χιώτης δεν αργεί και λέει: «Αλισβερίσι, Μεγαλειότατε!». O βασιλέας δεν έκαμε άλλο ρώτημα. Και φύγαν οι τρεις φίλοι χαρούμενοι που φωτίσανε το βασιλέα.

Γιάννη Βλαχογιάννη, Ο βασιλιάς φωτίστηκε, 1904

Επιλογή από λέξεις που διατηρούνται μέχρι σήμερα στην ντοπιολαλιά του νησιού.

Αγαλιάς (ο) = Αγαθός, ξύκης
Αγκίλα = Αγκάθι
Αγκιλώνω = Τσιμπάω τρυπαω
Αδελφομοίρι (το) = Το μερίδιο του αδελφού
Αδιαφόρετο = Το μη ενδιαφέρον
Αθεώρατα = Πολύ μεγάλα
Ακαμάτεμα = Ώρα ανάπαυσης
Ακριβοτζατζάνα = Η τσιγκούνα
Αλισβερίσι = Εμπορική συναλλαγή
Αλίστον = Αλίμονό του
Αμανίτης = Μανιτάρι
Αμπουρκούνα = Το πρώιμο σύκο
Αναγκάσμα ντα = Παναθεμάντα
Αναμικιώρης = Εκείνος που δεν μπορεί να αγαπήσει ή να αγαπηθεί
Ανασακκίζω = Σηκώνω το σακί και το σείω για να χωρέσει περισσότερο
Aναφερμός = Pαίρνω βαθιά ανάσα, αναζωογόνηση
Ανάφραντα = Αδέξια
Ανεφέλετος = Αυτός που δεν κάνει τίποτε
Ανημπόρεια = Αδιαθεσία
Aξαμώνω = Σημαδεύω
Aξανάστροφη = Ανάποδη
Αξελέστατος = Ασουλούπωτος, κρεμανταλάς
Άξυνος και ξερός = Να γίνεις ξύλο και ξερό
Απλάκωτος = Ανόητος, μικρόμυαλος
Απογεύομαι = Δοκιμάζω το φαγητό
Αποκοντριασμένος = Ιδιότροπος, μίζερος
Αποκορδίζομαι = Τεντώνομαι
Αροδάφνη = Η πικροδάφνη
Ασγαβάδα = Η σβούρα, παιχνίδι των παιδιών
Ατσαλεύγω = Πασχάζω, δεν κάνω δίαιτα
Βερβελιά = Κοπριά προβάτων και κατσικιών
Βότσος = Φυσικός λάκκος
Βρουλίζομαι = Φωνάζω, ουρλιάζω
Βγόδωνε εδευτού =Κάνε πιο γρήγορα – τελείωνε
Βολοδέρνομαι = Κοπιάζω, ταλαιπωρούμαι
Γάρμπος = Εφαρμογή, καλή γραμμή
Γιαβουκλού = Ερωμένη
Γιάλλα γιάλλα = Μόλις
Γιόμελα = Τα δίδυμα

Γραμματοκομιστης = Ταχυδρόμος
Γλυντζιάζω = Πιάνω βρωμιά
Γόζομαι = Κραυγάζω, κλαίω

Διαλυστηρα = Χτένα

∆ιπλαρρωστώ = Ξαναρρωστώ
∆ρόγγεμα = Πάχνη
∆ρομωνίζω = Κοσκινίζω το σιτάρι
∆ρύμματα = Οι έξι πρώτες μέρες του Αυγούστου

Eβαβουλίσθη = Τον έδειραν
Έγερμα = Θόλος και αψίδα
Eδά = Εδώ
Eίντα = ‘Ιντα, τι είναι
Eλουλουμάρισε = Έγινε γρήγορα καλά
Eμυγιάσθη = Εφρένιασε το ζώο
Eννογώ = Καταλαβαίνω
Eκωλοκόπηκα = Πονώ την πλάτη μου
Eρώγιασα = Επόνεσα – μέθυσα πολύ σε σημείο αναισθησίας
Zάπτιν = Εξουσία
Zαρταλούδια = Βερίκοκκα
Ζευζεύκης = Ανόητος, πολυλογάς
Hγού = Θαυμαστικό επιφώνημα
Hλιάστρα = Τόπος που απλώνουν τα σύκα
Θαύγω = Θάπτω
Θέριστρο = Δρεπάνι
Ίντα = Τι
Kακαβρακάτος = Αυθάδης, καβγατζής
Καΐσι = Βερίκοκο
Kακοθωρώ = Κατατρέχω κάποιον
Kαλικατσού = Ψαροπούλι
Κάντερα = Συρτάρι
Κανεύω = Σημαδεύω
Kαρβουνοσιά = Σωρός αναμμένα κάρβουνα
Kαρπισερά = Τα καλά, τα γόνιμα χωράφια
Kαταπάτουνος = Ξυπόλητος
Kάτης = Ο γάτος
Kεσάτια = Αναδουλειά
Κλάβα = Κεφάλι
Kοκκολόγι = Είδος μαστίχας
Kονταρούδια = Μικρά σύκα
Kοντοφρυό = Το κοντό παιδί
Kόντρα = Λέρα
Κούγιαβλος = Ποδάρι
Kουντρουβάλα = Τούμπα
Kουρμάδα = Σταφιδιασμένος καρπός ελιάς
Kουρουπώνω = Ζεσταίνομαι το χειμώνα
Kούτσα = Κούκλα
Kραΐ = Πρωϊνή ομίχλη
Kρεατσοδάγκαμα = Πόνος της ράχης
Kρεμεντίνα = Το ρετσίνι της τσικουδιάς (δέντρο)
Kρήταμο = Αγριόχορτο της παραλίας, εύχυμος μεζές
Κουντουρούδι = Χαρούπι
Kουφογονατιάζω = Νιώθω αδύνατος, δεν μπορώ να βαδίσω
Kωλοκούμπι = Το σκαμνί
Λακκίζω = Σκάβω λάκκους
Λαλώ = Φεύγω, τρέχω
Λατέρα = Φέρετρο
Λιαλιαρής = Ανόητος
Λιγιά = Βέργα
Λιλάδι = Μικρή στρογγυλή πέτρα
Λιλιγκιά = Η κίτρινη μικρή σφίγγα
Λιόβγαρμα = Η ανατολή
Λόπασα = Ζεσταίνομαι πάρα πολύ
Λόπαση = Πολύ ζέστη
Λωλαγγρίζω = Ερεθίζω, παροτρύνω
Λωλοπαντιέρα = Ανόητη
Mασιδάκι = Τσιμπιδάκι για τα μαλλιά
Μεσαρια = Ο σύντομος δρόμος
Mεταπιάνω = Βοηθώ
Mιγάδι = Σιτάρι, ανακατεμένο με κριθάρι
Mονόβολος = Αυτός που έχει ένα μόνο αρχίδι
Μοτοσακό = Μηχανάκι
Mουτσουναριά = Αποκριάτικη μεταμφίεση
Μούλα (έγινε) = Έγινε μούσκεμα
Μπατανία = Κουβέρτα
Μπροστελα = Ποδιά
Μπουρουρίζω = Ζαλίζω
Mπεγότο = Μικρό ψαράκι, το γόνος
Mπόρκα = Ανδρικό σχέδιο κτενίσματος
Nεμπότης = Μεγάλη κανάτα
Nεραμπουλιά = Η κορομηλιά
Νταραβέρι = Εμπορική δοσοληψία
Nυφικάτο = Το νυμφικό φόρεμα
Ξαγοράρης = Εξομολογητής, πνευματικός
Ξαναδεύτε = Επανάλαβε
Ξαναμπίρντα = Πάλι από την αρχή
Ξεβγοδώνω = Σπαταλώ
Ξεθερμίζω = Πλένω τα οικιακά σκεύη στο νεροχύτη
Ξεκουκουρώνω = Κρυώνω πολύ, ξυλιάζω
Ξεμματίζω = Βγάζω το μαύρο κάλυμμα από τα κουκιά
Ξεμερδώ = Αποσπώ χέρι-πόδι ή φονεύω μικρό ζώο ή πουλί
Ξεραχαμνιέμαι = Χασμουιέμαι
Ξεραχώθηκα/Εξεραχώθηκα= Χτύπησα
Ξετρουλόνω = Γεμίζω κάτι μέχρι πάνω
Ξετσούμπι = Θέση εκτεθειμένη στον άνεμο
Ξεχαλικω = Τα χάνω τρελαίνομαι
Ξεχαλώνω = Μαζεύω τα χαλιά
Ξύκης, ξύκικο = Αγαθός, λιποβαρής
Oτρά = Κομμάτι κλωστής
Oύργιος = Αγαθός, ανόητος
Oυριαμπές = Κουτός
Όχονους = Διαμιάς, αμέσως
Παγκέτα = Σκαμνί
Πακκιάρομαι = Ανακατεύομαι
Παράδες = Λεφτά
Πάπαλα, δεν έχω = Δεν υπάρχει τίποτα
Παραντουρώ = Παραπατώ μεθυσμένα
Παρατρούλιασα = Αφαιρέθηκα, κόλλησα
Παρπέλα = Βλεφαρίδα
Περάντης = Σύρτης της πόρτας
Περούλιο = Αφηρημένο
Πεσκίρι = Πετσέτα
Πητυά = Μαγιά από γάλα κατσίκας
Πίζουλος = Παράξενος, ιδιότροπος
Πίκουπα = Ανάποδα τοποθετημένο
Πορτοσιά = Είσοδος
Πουζού = Τσέπη
Πουντί = Εξώστης
Προστελάκι = Σαλιάρα παιδική
Προπέρνω = Αρχίζω πρώτος
Πυξάρι = Κλαδιά σκίνου που φυτεύουμε
Pεγκλότα = Δαμάσκηνο
Pεμπαγό = Ξύλινος χειραγωγός σε κάγκελα
Σακκελίζω = Στραγγίζω
Σαλαγιάζω = Ησυχάζω
Σάλευγε = Κουνήσου
Σένια = Μαξιλαροθήκη
Σικλιά = Κουβάδες
Σκαλότρυπο = Τρύπα στον τοίχο
Σκοντοβολώ = Βαδίζω σε δρόμους σκοτεινούς
Σκορπαλευράς = Σπάταλος
Σκουρδουλιάζω = Ττρώγω με βουλιμία
Σκουλόπετρα = Σαρανταποδαρούσα
Σουλουμάς = Είδος καλλυντικού
Σπαθινάκι = Αγριολούλουδο, υάκινθος
Σπαρτάρα μου = Ψυχή μου
Σπουρδώ = Σπαράζω
Στακωμένο = Δεμένο βιβλίο
Σταμένια = Τζαμαρία
Στραβελιά = Τρικλοποδιά
Σύγχριστος = Λερωμένος
Συχνωτεύω = Συναναστρέφομαι
Στοκώνω = Τρώγω πολύ
Tαμπουράς = Μεγάλη κολοκύθα κίτρινου χρώματος
Tαντανίζω = Ταρακουνώ
Τετρακάντουνη = Τετράπαχη
Tζιτζιλόμος = Ιδιότροπος, ψηλομύτης
Tουρβάς = Αγροτικό σακίδιο
Tραμπούκα = Πήλινο τουμπελέκι
Τρικό = Φανελάκι με τιράντα
Tσάγρα = Φάκα
Τσαλαπατώ = πατώ κατά λάθος ή άτσαλα
Τσαλαχάς λάλε α πα πεεις = Αεράτσι που φυσάς τσε τη πόρτα τσαλαχάς.(Που την κουνάς δηλαδή).
Tσεπράδα = Φακίδα του δέρματος
Tσιρλιπιτό = Η διάρροια
Tσιγκρώνω = Ρυτιδώνω το πρόσωπό μου
Tσιτώ = Αναπηδώ
Tσίτος = Χιώτικο παιχνίδι με κέρματα
Tσούμπα = Τσουλούφι
Tσουμπάρι = Κορυφή
Tσουνεύγω = Κλωτσώ
Φαντίνα = Κορίτσι έτοιμο για παντρειά
Φηκιάζω = Μεταφυτεύω
Φλισκάρι = Ποιότητα μαστίχας
Φουντάνα = Δεξαμενή για βρόχινο νερό
Φταρμίζω = Ματιάζω
Xολοπερεχύθηκα = Κατατρόμαξα
Ψαθούρι (το) = Οι δίπλες, το γλυκό
Ωχωνούς = Γρήγορα

Σύντομη Ιστορία Της Χίου

chios rouketopolemos 01

Προϊστορικά Χρόνια

Προϊστορικά χρόνια

Ενδείξεις και έρευνες (Εμπορειός, Φανά, Άγιο Γάλας κ.α.) μαρτυρούν την ύπαρξη κατοίκησης και την ανάπτυξη πολιτιστικής και οικονομικής ζωής από τη Νεολιθική Εποχή και την Εποχή του Χαλκού (6000 π.X – 1100 π.X).

Αρχαία Χρόνια

Αρχαία χρόνια

Γύρω στα 1000 π.X. Ίωνες άποικοι εγκαθίστανται σταδιακά στη Xίο, στη Σάμο και στις Μικρασιατικές ακτές. H Χίος αναπτύσσεται και ισχυροποιείται και από τον 7ο έως τον 4ο π.X. αι. γνωρίζει μεγάλη ακμή. Από τον 3ο π.X. αι. με την επικράτηση του M. Αλεξάνδρου και των επιγόνων του, η Χίος περνάει σε διάφορες σφαίρες επιρροής. Tον 2ο π.X. αι. προσχωρεί στους Ρωμαίους και ευνοείται ιδιαίτερα λόγω της φιλορωμαϊκής πολιτικής της.

Βυζαντινή Περίοδος (4ος μ.X. αι. – 1346)

Bυζαντινή περίοδος

Αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν ακμή κατά τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους. Από τον 9ο αι. το Βυζαντινό κράτος αρχίζει να οχυρώνει τη Xίο λόγω της στρατηγικής της σημασίας. Έτσι χτίζεται το Φρούριο της πόλης και άλλα μικρότερα. Tον 11ο αι. ιδρύεται και η Νέα Μονή που παίζει μεγάλο ρόλο στη θρησκευτική, πολιτιστική και οικονομική ζωή του τόπου.

Γενουατική περίοδος (1346-1566)

Γενουατική περίοδος

H Χίος καταλαμβάνεται από τους Γενουάτες και η παρουσία ισχυρών οικογενειών συντελούν στην ανάπτυξη του νησιού. Ιδρύεται η μονοπωλιακή, ναυτιλιακή-οικονομική εταιρεία Μαόνα που εκμεταλλεύεται και το εμπόριο της μαστίχας. Δημιούργημα της περιόδου είναι τα μεσαιωνικά χωριά, τα ωραία οικοδομήματα στην πόλη και οι εξοχικές κατοικίες των Γενουατών αρχόντων στα περιβόλια του Κάμπου.

Τουρκοκρατία (1566-1912)

Tουρκοκρατία

H Χίος καταλαμβάνεται από τους Τούρκους, αλλά διοικείται προνομιακά, κυρίως, λόγω της μαστίχας . Αναπτύσσεται πολύ το εμπόριο μεταξιού και βαμβακιού. Μετά την αποτυχία επανάστασης, γίνεται Σφαγή της Χίου το 1822. Οι σεισμοί του 1881 έχουν ως αποτέλεσμα την καταστροφή του νησιού και τη διασπορά του πληθυσμού. Eν τούτοις, οι Χιώτες με το εμπόριο, τη ναυτιλία και τους Χιώτες της Διασποράς, βοηθούν τον τόπο να συνέλθει και να αναπτύξει τα γράμματα και τις τέχνες.

1912 – Σήμερα

1912 - Σήμερα

Tο 1912 η Χίος απελευθερώνεται και ενώνεται με την Ελλάδα. Tη ζωή του τόπου επηρεάζουν οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι και οι δύο προσφυγιές (1914, 1922). H οικονομία του νησιού (πρόσφατα στράφηκε στον τουρισμό), στηριζόταν στη ναυτιλία, στη γεωργία και το εμπόριο με κύρια εξαγωγικά προϊόντα τα εσπεριδοειδή και τη μαστίχα.Σήμερα στην πόλη κατοικούν περίπου 24.000 άνθρωποι, ενώ στα
χωριά μοιράζονται 28.000.

Δοκιμάστε Τα Χιώτικα Τοπικά Προϊόντα

chios kampos portokalia

Χιώτικα Εσπεριδοειδή

Χιώτικα πορτοκάλια
Τα χιώτικα αναψυκτικά, πορτοκαλάδες, μανταρινάδες, συμπυκνωμένες ή αεριούχες συντροφεύουν μοναδικές στιγμές δροσιάς! Χαρακτηριστικές χιώτικες γεύσεις που μπορείτε να δοκιμάσετε είναι η βυσσινάδα και η σουμάδα, ποτό από πικραμύγδαλο που συνοδεύει πάντα τουςχιώτικους γάμους, αραιωμένες σε κρύο νερό: τα καλύτερα δροσιστικά! Αν βρεθείτε στις αρχές του χειμώνα στη Χίο, δοκιμάστε τα ονομαστά χιώτικα μανταρίνια! Έχουν μεγάλη φήμη και κάποτε η εξαγωγή τους έφερνε μεγάλα οικονομικά οφέλη στο νησί.

Χιώτικα μανταρίνια

Χιώτικα Γλυκά

Χιώτικα γλυκά

Υπάρχει μεγάλη ποικιλία από τα χιώτικα γλυκά του κουταλιού, που είναι φημισμένα σε όλη την Ελλάδα. Από καρπούς εσπεριδοειδών, μανταρίνι, πορτοκάλι, νεράντζι, από τον ανθό του τριαντάφυλλου ή από άνθη λεμονιάς (γλυκό δυσεύρετο και μοναδικό στη γεύση!) από φιστίκι, συκαλάκι ή μελιτζανάκι μη φύγετε από τη Xίο χωρίς να τα προμηθευτείτε. Οικιακές βιοτεχνίες στο νησί τα φτιάχνουν πεντανόστιμα! Στα ζαχαροπλαστεία της Xίου θα βρείτε δύο γλυκά, χαρακτηριστικά της ντόπιας ζαχαροπλαστικής. Είναι τα αμυγδαλωτά μία χιώτικη εκδοχή των πανελληνίως γνωστών αμυγδαλωτών και τα ονομαστά «μασουράκια». Tα μασουράκια είναι δύο ειδών. Tα λευκά, με γέμιση (καρύδια, αμύγδαλα κ.ά.), αρωματισμένη με το χιώτικο ανθόνερο, τυλιγμένη με λεπτό φύλλο κρούστας και πασπαλισμένη με ζάχαρη άχνη και τα σιροπιαστά, που είναι πασπαλισμένα με ψιλοκομμένο αμύγδαλο. Και τα δύο είναι μια γλυκιά απόλαυση που μπορείτε να την πάρετε μαζί σας φεύγοντας από το νησί!

Χιώτικο Μέλι

Χιώτικο μέλιTο μέλι στη Xίο είναι ονομαστό, ιδιαίτερα το μέλι των Ψαρών. Παλιά έπρεπε τη μια μέρα μαζεύεται από τους μελισσοπαραγωγούς. Σήμερα, όμως, έχει γίνει συνεταιρισμός και μπορείτε να το βρείτε στα καταστήματα.

Χιώτικο Παστέλι

Χιώτικο παστέλιΠαστέλι Xίου τυποποιημένο κυκλοφορεί στο εμπόριο και είναι γνωστό παντού. Όμως, αν τύχε τε σε κάποιο πανηγύρι, μην αμελήσετε να το αγοράσετε από τους πλανόδιους πωλητές που το φτιάχνουν οι ίδιοι και είναι μοναδικό σε γεύση!

Χιώτικα Γαλακτοκομικά Προϊόντα

Χιώτικο γάλαΜη φύγετε από τη Χίο χωρίς να δοκιμάσετε τα γαλακτοκομικά της προϊόντα! Το χιώτικο γάλα, που τη μια μέρα μαζεύεται από τις κτηνοτροφικές μονάδες και την άλλη “βγαίνει” στην κατανάλωση, φημίζεται για τη γεύση και την ποιότητά του. Τα ντόπια τυριά, της Εταιρίας “Μαστέλο“ και της Εταιρίας “Πελινναίο“, παρασκευάζονται αποκλειστικά από ντόπιο γάλα θα τα βρείτε σε μεγάλη ποικιλία, είναι γευστικότατα και σίγουρα θα σας αρέσουν!

Χιώτικο Κρασί

Χιώτικο κρασίH Χίος στην αρχαιότητα ήταν ονομαστή για το κρασί της. Οι Χιώτες έμαθαν την καλλιέργεια και την παραγωγή του κρασιού από τον πρώτο οικιστή της Χίου, το βασιλιά Οινοπίωνα. Ο περίφημος «Αριούσιος οίνος» έφερε μεγάλο πλούτο στο νησί με τις εξαγωγές του, όπως μαρτυρείται από πλήθος αρχαίων κειμένων, αρχαιολογικών ευρημάτων, αλλά και από αρχαία νομίσματα, όπου η Χιακή Σφίγγα απεικονίζεται με αμφορείς κρασιού και κλαδιά αμπέλου. Σήμερα μετά από συστηματικές καλλιέργειες και εργασίες στην περιοχή των Κουρουνίων (Βόρεια Χίος) έχει επιτευχθεί ξανά η παραγωγή εξαιρετικού οίνου με την ονομασία «Αριούσιος». Αξίζει να δοκιμάσετε όλα τα ντόπια κρασιά! Αν βρεθείτε στα Μεστά (Νότια Χίος) γευθείτε το περίφημο Μεστούσικο.

Χιώτικα Ζυμαρικά

Χιώτικα ζυμαρικά
Στις γευστικές παραδόσεις του νησιού στηρίζονται τοπικές οικοτεχνίες ζυμαρικών και παρασκευάζουν προϊόντα όπως τραχανά, χυλοπίτες, χερίσια μακαρόνια, στριφτάρια, κ.ά., αλλά και προϊόντα που ανταποκρίνονται στον σύγχρονο τρόπο διατροφής. Όπως η Οικοτεχνία Κωνσταντουλάκη «Χιώτικο Κελλάρι», που είναι βραβευμένη και τα προϊόντα της αναφέρονται συχνά σε περιοδικά γευσιγνωσίας.

Χιώτικο Παγωτό

Χιώτικο παγωτό
Μην κάνετε το λάθος να φύγετε από το νησί χωρίς να έχετε γευτεί παγωτά «ΚΡΟΝΟΣ»! Γιατί, μόνο αν το δοκιμάσετε, καταλαβαίνετε τι πάει να πει παγωτό. Φρέσκο παγωτό! Παγωτό που νιώθεις τα αγνά υλικά από τα οποία είναι φτιαγμένο. Και η ποικιλία γεύσεων είναι μεγάλη…! Εδώ και 80 χρόνια η οικογένεια Θεοφανίδη προσφέρει στους Χιώτες και στους φίλους της Χίου τα εξαιρετικά παγωτά της, που τα “τιμούν” με την προτίμησή τους. Ευκαιρία να τα “τιμήσετε” κι εσείς!

Χιώτικα Σύκα

Χιώτικα σύκα 2Από ξερά σύκα γίνονται οι περίφημες “παστελαριές”, καθώς επίσης, το τοπικό ποτό “σούμα” που γίνεται από ιδιώτες σε παραδοσιακά καζάνια στο τέλος του Φθινοπώρου. Θα το βρείτε μόνο σε εξειδικευμένα καταστήματα παραδοσιακών τροφίμων ή θα το απολαύσετε στα ταβερνάκια!

Χιώτικα Ούζα

Χιώτικο ούζο 2Tα χιώτικα ούζα είναι γνωστά για την ιδιαίτερη γεύση τους! Εξάγονται και θεωρούνται από τα καλύτερα! Σε πολλά, η παραγωγή γίνεται με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο. Υπάρχουν αρκετές χιώτικες ποτοποιίες που συνεχίζουν την οικογενειακή τους παράδοση και εκτός από την παραγωγή ούζου, διαθέτουν στο εμπόριο και εξαιρετικά λικέρ!

Μαστίχα Χίου Γνωρίστε Τον Τρόπο Παραγωγής Της

chios masticha 01

Σκίνος

 

 

Χίος σημαίνει μαστίχα, αφού έχει το παγκόσμιο προνόμιο παραγωγής του μυρωδάτου αυτού προϊόντος, µε την ευχάριστη γεύση, τις θεραπευτικές ιδιότητες και την ποικιλία της χρήσης του. H μαστίχα παράγεται µόνο στη νότια Xίο, στα 24 Μαστιχοχώρια της. H παραγωγή της είναι επίπονη και χρονοβόρα.

Ασπροχωμάτισμα

Αξίζει να αναφέρουμε τις εργασίες που χρειάζονται για να φτάσει η μαστίχα από το δέντρο στο εμπόριο. Στις αρχές του καλοκαιριού καθαρίζεται ο χώρος κάτω από το σχίνο (μαστιχόδεντρο) και ισοπεδώνεται σε σχήμα κυκλικό, το λεγόμενο «τραπέζι». Καθαρίζονται επίσης και ο κορμός και τα βασικά κλαδιά του σχίνου. Στη συνέχεια σκουπίζουν τα «τραπέζια» µε κοινή σκούπα ή µε κλαδιά από θάμνους. Ακολουθεί το «στρώσιμο» των τραπεζιών, και το ασπροχωμάτισμα. Δηλαδή σκεπάζουν τις καθαρισμένες περιοχές µε ειδικό άσπρο χώμα που μαζεύουν από τις γύρω τοποθεσίες.

Κέντημα

Tο ασπρόχωμα, που βοηθάει στο πήξιμο της μαστίχας, στρώνεται και πιέζεται ώστε να γίνει λείο. Μετά αρχίζει το πρώτο κέντημα. «Κέντημα» λέγεται η χάραξη του κορμιού και των μεγάλων κλαδιών των σκίνων. Oι τομές της χάραξης έχουν μήκος 1-1,5 εκατ. και βάθος 0,5 εκατ. και γίνονται µε ένα αιχμηρό εργαλείο «το κεντητήρι». H περίοδος του κεντήματος ονομάζεται «κέντος». Tο κέντημα αρχίζει από τη βάση του κορμού προς τα κλαδιά. Tο ίδιο δέντρο θα κεντηθεί δύο φορές τη βδομάδα επί πέντε µε έξι βδομάδες συνέχεια. Μετά το κέντημα η μαστίχα αρχίζει να στάζει και πήζει πέφτοντας πάνω στο ασπρόχωμα ύστερα από 10-20 ημέρες. Συνήθως όλη αυτή η διαδικασία τελειώνει μετά το Δεκαπενταύγουστο οπότε αρχίζει και το πρώτο μάζεμα του μαστιχιού.

Δάκρυα της μαστίχαςMε ένα ειδικό εργαλείο, «το τιμητήρι», γίνεται το πρώτο μάζεμα. H μαστίχα μεταφέρεται από τα χωράφια στα σπίτια μέσα σε ψάθινα ή συνήθως σε ξύλινα κιβώτια µε «πατώματα» για να μην κολλήσουν μεταξύ τους τα «δάκρυα» του προϊόντος, επειδή ο καιρός είναι ζεστός. Στα σπίτια αποθηκεύεται σε εσωτερικούς χώρους που να είναι δροσεροί. Μετά το πρώτο μάζεμα ακολουθεί το δεύτερο κέντημα µε την ίδια διαδικασία και το τελικό µάζεμα. Ήδη είναι πια αρχές φθινοπώρου και ο φόβος της βροχής πάντα ανησυχεί τους καλλιεργητές. H επόμενη εργασία είναι το «ταχτάρισμα», δηλαδή το κοσκίνισμα της μαστίχας. Στη συνέχεια γίνεται το πλύσιμο µε σαπούνι και νερό και το στέγνωμα, πάντα σε χώρους εσωτερικούς. Ακολουθεί το «τσίμπημα» δηλαδή το ξεκόλλημα κάθε ξένης ουσίας από έναν-έναν κόκκο μαστίχας. Σ’ αυτή τη φάση κάθε μαστιχοπαραγωγός δίνει την παραγωγή του στο εργοστάσιο της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Xίου, όπου γίνεται δεύτερο «τσίμπημα» και ξεχώρισμα της μαστίχας σε κατηγορίες: χονδρή, ψιλή, υπο-προϊόντα και σκόνη. Και τέλος, είτε συσκευάζεται είτε χρησιμοποιείται για την παραγωγή άλλων προϊόντων (τσίκλα, μαστιχέλαιο, σαπούνια, οδοντόκρεμες, κρέμες προσώπου κ.ά.).

Μαστίχα πάνω στο ασπρόχωμαH μαστίχα έγινε ευρέως γνωστή από τον 10ο µ.X. χάρη στους Ευρωπαίους περιηγητές. H συστηματική εκμετάλλευσή της έγινε από τους Γενουάτες κατακτητές του νησιού, τον 14ο αιώνα µέσω, της μονοπωλειακής εταιρίας Mαόνας, που είχαν ιδρύσει. Tον 16ο αιώνα οι Τούρκοι κατακτητές, χάρη της μαστίχας, δίνουν πολλά προνόμια (οικονο-μικοκοινωνικά) στο νησί, και συνεχίζουν να μονοπωλούν το εμπόριο της.

Μαστίχα και τιμητήρι

H λαθρεμπορία της μαστίχας τιμωρείτο αυστηρότατα (από ακρωτηριασμούς έως και θάνατο) και από τους Γενουάτες και από τους Τούρκους). Μετά την απελευθέρωση η εκμετάλλευση της μαστίχας έρχεται στα χέρια λίγων εµπόρων, των “μαστιχάδων”, οι οποίοι το αγοράζουν από τους παραγωγούς σε εξευτελιστικές τιμές εξασφαλίζοντας οι ίδιοι μεγάλα κέρδη. Έτσι μετά από αγώνες ιδρύεται η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου, το 1938, που μέχρι και σήμερα, έχει την αποκλειστική διάθεση της μαστίχας.

Το τσίμπημα

 

Γνωρίσµατα Της Χίου

Γνωρίσµατα Της Χίου

Και λίγο αργότερα µας να κι ο Μενέλαος ο ξανθός προφταίνει προς τη Λέσβο εκεί που μελετούσαµε το µακρινό ταξίδι. αν παραπάνω από τη Χιό τη βράχινη θα βγούμε προς την Ψυριά από τα ζερβά ετούτη αφήνοντάς την ή κάτω προς τον Μίμαντα τον ανεμοδαρμένο…

…µας λέει ο Όμηρος, ορίζοντας τη θέση της Χίου σε σχέση µε τη Λέσβο, τα Ψαρά («Ψυρίη») και τα Μικρασιατικά παράλια (όρος Μίμαντας).

Οδύσσεια, Ραψωδία γ, στ. 167-170
Μετάφραση Αργ. Εφταλιώτη


Γνωρίστε Την Χίο

Η Χίος είναι ένα από τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου. Βρίσκεται σε ελάχιστη απόσταση από τις ακτές της Μικράς Ασίας, περίπου στο μέσον μεταξύ των νησιών Σάμου και Λέσβου. Η απόσταση από το λιμάνι του Πειραιά είναι 165 μίλια

Το νησί έχει έκταση περίπου 840 τετρ. χλµ. και είναι το πέμπτο σε μέγεθος ελληνικό νησί. Το μήκος των ακτογραμμών ξεπερνάει τα 200 χιλιόμετρα. Στο Νομό Χίου (905 τ.χλµ.) ανήκουν και τα μικρότερα κατοικημένα νησιά, Ψαρά και Οινούσσες

Στη Χίο μπορεί να έρθει κάποιος είτε ακτοπλοϊκώς είτε αεροπορικώς. Ακτοπλοϊκώς το νησί συνδέεται καθημερινά µε το λιμάνι του Πειραιά. Το ταξίδι διαρκεί έξι ή οκτώ ώρες µε τα συμβατικά πλοία.
Τα δρομολόγια των δύο αεροπορικών εταιρειών που “πετάνε” για τη Χίο από το Ελευθέριος Βενιζέλος είναι τέσσερα την ημέρα και αυξάνονται κατά την καλοκαιρινή περίοδο. Η Astra airlines έχει πέντε φορές την εβδομάδα δρομολόγια από και προς τη Θεσσαλονίκη και καθημερινά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, δύο φορές για τη Μυτιλήνη, τη Λήμνο και τη Ρόδο και µία φορά για τη Σάμο.
Καθημερινή είναι και η σύνδεση µέσω θαλάσσης µε τη Μυτιλήνη και τα κοντινά νησάκια Οινούσσες και Ψαρά. Επίσης, υπάρχουν συνδέσεις µε τη Σάμο (λιμάνια Καρλόβασι και Βαθύ), µε τη Θεσσαλονίκη και τη Λήμνο τρεις φορές την εβδομάδα, δύο φορές την εβδομάδα µε την Καβάλα, και µία φορά την εβδομάδα µε τη Ρόδο, την Κω, την Κάλυμνο, το Σίγρι Μυτιλήνης και την Ικαρία (Άγιος Κήρυκος).
Επίσης, καθημερινά είναι και τα δρομολόγια προς την Τουρκία (λιμάνι του Τσεσμέ).

Αεροδρόμιο Χίου: 22710 81400
Ολυμπιακή Αεροπορία: 210 9369111, 22710 23998
Aegean Airlines: 8011120000, 22710 81051-3 ATHENS AIRWAYS: 22710 25896
Astra Airlines: 22710 82300 SKY EXPRESS: 22710 22034
Hellenic Seaways: 22710 40070, 22710 22034, 210 4199000, 210 4199100
Ν.Ε.Λ.: 22710 25848, 22710 20160, 22710 81500, 210 4115015
A.N.E.K. Lines: 22710 29292, τηλ./fax: 22710 42042, 22710 22810
Λιμεναρχείο: 108, 22710 44434, 210 4511310

Τα δρομολόγια αυξάνονται σε αριθμό και σε προορισμούς κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ενημερωθείτε από το Λιμεναρχείο και τα πρακτορεία

Το οδικό δίκτυο του νησιού είναι, σε γενικές γραμμές, πολύ καλό. Εκτός από την πόλη της Χίου, όπου οι δρόμοι είναι αρκετά στενοί και τους καλοκαιρινούς μήνες παρουσιάζουν αυξημένη κίνηση, ιδιαίτερα τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, στο υπόλοιπο νησί είναι εύκολο και ασφαλές να μετακινηθεί κανείς µε αυτοκίνητο. Όλοι οι κεντρικοί δρόμοι είναι ασφαλτοστρωμένοι, καθώς και το μεγαλύτερο μέρος των επαρχιακών δρόμων που οδηγούν στα μικρότερα χωριά. Πολύ καλή είναι και η σήμανση των δρόμων και πρατήρια υγρών καυσίμων υπάρχουν σε όλο το νησί. Οι υπεραστικές συγκοινωνίες προς τα χωριά, τις παραλίες, τα ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία, γίνονται µε ελάχιστα προγραμματισµένα δρομολόγια. Οι τιμές ενοικίασης αυτοκινήτων είναι λογικές σε σχέση µε άλλα ελληνικά νησιά και υπάρχουν αρκετές εταιρείες που διαθέτουν πολλούς τύπους αυτοκινήτων και δίτροχων σε άριστη κατάσταση.

Κ.Τ.Ε.Λ. Αστικές Γραμμές: 22710 22079, 22710 23098
Υπεραστικές Γραμμές: 22710 27507, 22710 24257
Ράδιο-Ταξί: 22710 41111 (όλο το 24ωρο)


Όμηρος

Ομηρος

Την καταγωγή του Ομήρου διεκδικούσαν από την αρχαιότητα πολλές πόλεις. H Χίος τον θεωρεί δικό της τέκνο στηριζόμενη σε στοιχεία φιλολογικά και αρχαιολογικά, θρύλους και παραδόσεις του νησιού, που συναινούν ότι ο “θείος αοιδός” έζησε και δημιούργησε σ’ αυτά εδώ τα χώματα.

Σφίγγα

Σφίγγα

H Σφίγγα υπήρξε σύμβολο της Xίου από την αρχαία εποχή. Oι παλαιότερες παραστάσεις που βρέθηκαν ανάγονται στον 8ο π.X. αι. H Σφίγγα σηματοδοτεί και τη νεότερη Xίο, η οποία αποτελεί παράδειγμα πόλης που τίμησε όσο καμία άλλη το σύμβολό της.

Μαστίχα

Μαστίχα
H Χίος έχει το παγκόσμιο προνόμιο της παραγωγής της μαστίχας, που είναι προϊόν του δέντρου σχίνου. Σχίνοι φύονται και αλλού, αλλά μόνο στο νότιο τμήμα της Xίου, το δάκρυ της μαστίχας που στάζει μετά από χάραξη στον κορμό του δέντρου, έχει την ικανότητα να «πήζει», δηλαδή να στεγνώνει και να μας δίνει τη γνωστή μαστίχα.

Λαλάδες

Λαλάδες
Στην αρχή της Άνοιξης νότια από την πόλη της Xίου, στον Ανέμωνα, κάθε Μάρτη τα χωράφια κοκκινίζουν από τις “λαλάδες”, όπως λέμε στο νησί τις άγριες τουλίπες. Από εδώ Ευρωπαίοι περιηγητές τις μετέφεραν στην Ολλανδία, όπου και πήραν πιο “εμπορικό” δρόμο.

Έθιμα

Έθιμα
Έθιμα που συναντάμε μόνο στη Χίο υπάρχουν αρκετά και πίσω τους κρύβεται η χιακή κοινωνικοπολιτική ιστορία, όπως ο πασχαλινός Ρουκετοπόλεμος στο Βροντάδο, το αποκριάτικο ξεφάντωμα στα Θυμιανά και σε Μαστιχοχώρια και τα πρωτοχρονιάτικα “βαποράκια” στην πόλη της Χίου. Ξεχωριστή είναι και η «τραμπούκα», το πήλινο μουσικό όργανο που συνοδεύει τα κάλαντα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς και κατασκευάζεται στα Αρμόλια, ένα Μαστιχοχώρι ονομαστό για τα πήλινα του.

Η Αρχιτεκτονική

Αρχιτεκτονική
Η Χίος διαθέτει δύο εξαίρετα και μοναδικά δείγματα αρχιτεκτονικών συνόλων, που, και τα δύο, δημιουργήθηκαν την εποχή της Γενουατοκρατίας (14ος-15ος αι.). Το ένα αφορά την περιοχή του Κάμπου με τα αρχοντικά των πλούσιων αστών της εποχής, κτισμένα μέσα στα περιβόλια των εσπεριδοειδών. Το άλλο είναι τα Μεσαιωνικά χωριά της Νότιας Χίου. Χωριά που καθένα έχει τη μορφή οχυρού, δημιούργημα της ανάγκης να προστατευτεί το πολύτιμο προϊόν του σχίνου, το μαστίχι.

Ναυτιλία

Ναυτιλία
Η ναυτιλία και το εμπόριο είχαν αναπτυχθεί στη Χίο από τους αρχαίους χρόνους και αποτελούσαν πάντοτε δύο ισχυρούς παράγοντες που συνέβαλαν στην οικονομική και πολιτιστική άνθηση του νησιού. Ο Ηρόδοτος και ο Θουκυδίδης μιλούν για την ισχυρή ναυτική δύναμη της Χίου, μια δύναμη που, ταξιδεύοντας στους αιώνες, συνεχίζεται και στους Βυζαντινούς χρόνους και στους Γενουατικούς. Την περίοδο αυτή (1474), μάλιστα, ο Χριστόφορος Κολόμβος έρχεται στη Χίο, για να πάρει από τους έμπειρους στα ναυτικά Βρονταδούσους, πληροφορίες ναυσιπλοΐας, χάρτες και πλήρωμα. Η ναυτιλιακή δραστηριότητα των Χίων συνεχίστηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και στα μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας χρόνια. Μετά την απελευθέρωση του νησιού, και μέχρι σήμερα, η Χίος παραμένει μία ισχυρή ναυτική δύναμη με τους εφοπλιστικούς της οίκους να είναι γνωστοί παντού!

Ζήστε Όπως Εσείς Θέλετε Τις Διακοπές Σας

Ζήστε Όπως Εσείς Θέλετε Τις Διακοπές Σας

Χαλαρωτικά…, Φυσιολατρικά…, Ιστοριοδιφικά…, Θρησκευτικά…, Πολιτιστικά…, Ψυχαγωγικά…, Αθλητικά…, Κοινωνικά…, Καταναλωτικά…
…η Χίος σας δίνει τις δυνατότητες!

Θα το καταλάβετε μελετώντας τον οδηγό αυτόν, που φιλοδοξεί, όχι µόνο να σας συντροφεύσει στο ταξίδι σας στη Xίο σαν ένας καλός σύμβουλος, αλλά να παραμείνει μετά και στη βιβλιοθήκη σας, σαν ένα συµπυκνωμένο µεν αλλά ολοκληρωμένο βιβλίο για το νησί. Tο νησί της μαστίχας, των γιασεμιών, των περιβολιών και της θάλασσας.
Σ’ αυτό το νησί σάς προσκαλούμε για να ανακαλύψετε µόνοι σας τις πολλαπλές όψεις, τόσο του τόπου, όσο και των κατοίκων.
Nα δείτε τη Xίο την «παιπαλόεσσα νήσο» του Ομήρου, τη Xίο µε «τον πολιτισμό» του Κοραή, «τη ζεστασιά της πατρίδας» του Ψυχάρη, τη Xίο τη «μυριάνθιστη» του Σουρή, τη Xίο µε την «ιδιόρρυθμη ατομικότητα» του Θεοτοκά.
Nα γνωρίσετε τους Χιώτες, το λαό των «εµπόρων» και «των πρακτικών ανθρώπων», που κατά βάθος είναι λαός ποιητικός, όπως λέει ο Παύλος Νιρβάνας. Tους Χιώτες που, σύμφωνα µε το Γιάννη Βλαχογιάννη, είναι «θαυμαστά γενναίοι µ’ αυτόν τον τρόπο τους τον ήμερο και ταπεινό».
Ελάτε στη Χίο όποια εποχή θέλετε. Η Χίος πάντα είναι όμορφη, πάντα είναι ενδιαφέρουσα. Η χιώτικη φύση πάντα ξαφνιάζει µε τις εναλλαγές και τον πλούτο της. Χιώτικα έθιμα ξετυλίγονται όλο το χρόνο, µε δύναμη και αυθορμητισμό που οι αιώνες δεν κατόρθωσαν να μειώσουν. Η Χίος είναι φιλόξενη και υπερήφανη. Μ’ αυτήν την περηφάνια που δηλώνει πως δέχεται τον άλλο όπως είναι, ακριβώς όπως κι εκείνη δε θέλει να παραμορφώσει την εικόνα της για χάρη κανενός…

Σ’ αυτήν τη Xίο σας περιμένουμε.
Αντώνης & Γιάννης Παληός

Χάρτης Χίου